(SOAP(Simple Object Access Protocol
پروتکول SOAP يکی از عمومی ترين استاندارد هايی است که در وب سرويس ها استفاده می شود. طبق شواهد اولين بار توسط DeveloperMentor، شرکت UserLand و مايکروسافت در سال ١٩٩٨ ساخته شده و نسخه اول آن در سال ١٩٩٩ ارايه شده است. آخرين نسخه SOAP، نسخه ١.٢ بود که در دسامبر سال ٢۰۰١ در W٣C ارايه شد. نسخه ١.٢ نشان دهنده کار زياد بر روی آن و نمايانگر اشتياق زياد صنعت IT برای استفاده از SOAP و وب سرويس است.
هدف اصلی SOAP ايجاد روش برای فرستادن ديتا بين سيستم هايی است که بر روی شبکه پخش شده اند. وقتی يک برنامه شروع به ارتباط با وب سرويس می کند، پيغام های SOAP وسيله ای برای ارتباط و انتقال ديتا بين آن دو هستند. يک پيغام SOAP به وب سرويس فرستاده می شود و يک تابع يا ساب روتين را در آن به اجرا در می آورد به اين معنی که اين پيغام از وب سرويس تقاضای انجام کاری می کند. وب سرويس نيز از محتوای پيغام SOAP استفاده کرده و عمليات خود را آغاز می کند. در انتها نيز نتايج را با يک پيغام SOAP ديگر به برنامه اصلی می فرستد.
به عنوان يک پروتکول مبتنی بر XML ، SOAP تشکيل شده از يک سری الگو های XMLی است. اين الگو ها شکل پيغام های XML را که بر روی شبکه منتقل می شود را مشخص می کند، مانند نوع ديتا ها و اطلاعاتی که برای طرف مقابل تفسير کردن متن را آسان کند. در اصل SOAP برای انتقال ديتا بر روی اينترنت و از طريق پروتکول HTTP طراحی شده است ولی از آن در ديگر مدلها مانند LAN نيز می توان استفاده کرد. وقتی که وب سرويس ها از HTTP استفاده می کنند به راحتی می توانند از Firewall عبور کنند.
يک پيغام SOAP از سه بخش مهم تشکيل شده است: پوشش يا Envelope ، Header، بدنه يا Body. قسمت پوشش برای بسته بندی کردن کل پيغام به کار می رود. اين بخش محتوای پيغام را توصيف و گيرنده آن را مشخص می کند. بخش بعدی پيغام هایSOAP ، Header آن است که يک بخش اختياری می باشد و مطالبی مانند امنيت و مسيريابی را توضيح می دهد. بدنه پيغام SOAP بخشی است که ديتاهای مورد نظر در آن جای می گيرند. ديتاها بر مبنای XML هستند و از يک مدل خاص که الگوها (Schemas) آن را توضيح می دهند تبعيت می کنند. اين الگو ها به گيرنده کمک می کنند تا متن را به درستی تفسير کند. پيغام های SOAP توسط سرور های SOAP گرفته و تفسير می شود تا در نتيجه آن، وب سرويس ها فعال شوند و کار خود را انجام دهند.
برای اينکه از SOAP در وب سرويس استفاده نکنيم از تعداد زيادی پروتکول بايد استفاده شود. برای مثال XML-RPC تکنولوژی قديمی تری بود که همين امکانات را ايجاد می کرد. به هر حال، خيلی از سازندگان بزرگ نرم افزار SOAP را بر تکنولوژی های ديگر ترجيح دادند. دلايل زيادی برای انتخاب SOAP وجود دارد که خيلی از آنها درباره پروتکول آن است که فراتر از اين متن می باشد. ٣ برتری مهم SOAP نسبت به تکنولوژی های ديگر: Simplicity , Extensibility و Interoperability است.
پيغام های SOAP معمولا ً کدهای زيادی ندارند و برای فرستادن و گرفتن آن به نرم افزار های پيچيده نياز نيست. SOAP اين امکان را به برنامه نويس می دهد تا بنا به نياز خود آن را تغيير دهد. در آخر بدليل اينکه SOAP از XML استفاده می کند می تواند بوسيله HTTP اطلاعات را انتقال بدهد بدون اينکه زبان برنامه نويسی ، سيستم عامل و سخت افزار برای آن مهم باشد.